utworzone przez red. K. Łuczak | sie 13, 2025 | Badania naukowe, Nauki inżynieryjno-techniczne, Nauki ścisłe i przyrodnicze
Na początku sierpnia stolica Chin zamieniła się w centrum rywalizacji najbardziej utalentowanej młodzieży z całego globu. Do Pekinu zjechało ponad 280 uczestników reprezentujących kilkadziesiąt krajów, by zmierzyć się w Międzynarodowej Olimpiadzie Sztucznej Inteligencji. W tej elitarnej stawce Polacy nie tylko zaznaczyli swoją obecność — oni ją zdominowali.
Lider wśród liderów
Najgłośniejszym nazwiskiem olimpiady został Krzysztof Rojek z III Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza we Wrocławiu. Młody pasjonat AI zdobył złoty medal i jednocześnie najwyższą liczbę punktów w całej stawce. Jego wynik to dowód nie tylko na ogromny talent, ale i niezwykłą determinację — zaledwie trzy lata temu rozpoczął naukę programowania sztucznej inteligencji, w dużej mierze samodzielnie.
Deszcz medali dla biało-czerwonych
Polska drużyna wraca z Pekinu z siedmioma medalami indywidualnymi:
- Złoto: Krzysztof Rojek, Dawid Kot, Tymoteusz Stępkowski
- Srebro: Michał Karp, Jan Kociszewski, Mateusz Kwietniewski
- Brąz: Bartosz Trojan
To bilans, który stawia naszą reprezentację w absolutnej światowej czołówce.
Podium razy dwa
Oprócz indywidualnych sukcesów Polacy zachwycili także w rywalizacji drużynowej. W konkursie programowania robotów zdobyli:
- Pierwsze miejsce: Michał Karp, Dawid Kot, Mateusz Kwietniewski, Bartosz Trojan
- Trzecie miejsce: Antoni Kamiński, Jan Kociszewski, Krzysztof Rojek, Tymoteusz Stępkowski
To pokaz siły zespołowej pracy, koordynacji i umiejętności strategicznych.
Rywalizacja z gigantami
Zwycięstwo w Pekinie ma szczególną wagę, bo Polacy pokonali drużyny z technologicznych potęg — m.in. Chin, Stanów Zjednoczonych czy Korei Południowej. To kraje, które inwestują w rozwój sztucznej inteligencji ogromne środki finansowe, a mimo to ustąpiły miejsca naszej młodzieży.
Inwestycja w przyszłość
Sukces ten to nie tylko powód do dumy, ale i sygnał dla polskiej edukacji. Pokazuje, że przy odpowiednim wsparciu i dostępie do nowoczesnych narzędzi, młodzi Polacy mogą rywalizować jak równy z równym z najlepszymi na świecie. To także dowód, że pasja i zaangażowanie potrafią przynieść efekty, które jeszcze niedawno wydawały się poza zasięgiem.
– Mamy znakomitą młodzież i niezwykły potencjał rozwoju w strategicznych obszarach dzisiejszego świata. Z tak dużymi talentami możemy mieć realny wpływ na przyszłość, która w dużej mierze zależy od stopnia zaawansowania technologii, jakimi dysponuje społeczeństwo. Niewątpliwie sztuczna inteligencja jest jednym z największych darów, ale i wyzwań we współczesnej cywilizacji. Dzięki pracy i badaniom wykwalifikowanych specjalistów możemy ze spokojem patrzeć w przyszłość w tym zakresie. Mam nadzieję, że będziemy mogli to robić m.in. z laureatami światowej olimpiady AI. W imieniu całej społeczności Uniwersytetu Warszawskiego serdecznie gratuluję i zapraszam na Uniwersytet Warszawski – mówi prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW.
utworzone przez red. K. Łuczak | cze 10, 2025 | Konferencje naukowe
Uniwersytet Warszawski był partnerem akademickim XV edycji Europejskiego Kongresu Finansowego. – Tworzymy uczelnię, która nie tylko kształci, ale współpracuje, wdraża, inspiruje i odpowiada na realne potrzeby gospodarki. Jeśli połączymy nasze doświadczenie akademickie z energią i elastycznością biznesu, nie tylko nadgonimy świat, ale Polska stanie się jednym z miejsc, które ten nowy świat współtworzy – mówił Robert Grey, kanclerz UW, który reprezentował uczelnię podczas wydarzenia.
XV Europejski Kongres Finansowy (EKF) odbył się pod hasłem „Geopolityka, bezpieczeństwo, transformacja”. Uczestnicy przez trzy dni (2–4 czerwca) debatowali m.in. o globalnej architekturze politycznej po agresji Rosji na Ukrainę i wyborach w USA.
Polska nauka w obszarze AI
Uniwersytet Warszawski podczas tegorocznego EKF reprezentował kanclerz Robert Grey.
– Sztuczna inteligencja to nie tylko technologia – to nowy język, który łączy światy. Żeby stworzyć odpowiedzialny algorytm, potrzebujemy nie tylko informatyków, ale też ekonomistów, prawników, psychologów i etyków. I właśnie dlatego AI może być punktem zwrotnym, początkiem prawdziwej, interdyscyplinarnej współpracy między nauką, biznesem i państwem – mówił kanclerz UW podczas debaty „Jak polska nauka w obszarze AI może dostarczyć innowacji dla sektora finansowego?”.
W trakcie dyskusji o potencjale badawczym ośrodków akademickich w Polsce podkreślono, że Uniwersytet Warszawski to jedna z najwyżej notowanych w Europie instytucji pod względem cytowań i grantów w dziedzinie sztucznej inteligencji.
Uczestnicy panelu rozważali też kwestię możliwości zbudowania współpracy badawczej między uczelniami a instytucjami finansowymi.
– Współpraca nauki z biznesem działa, gdy staje się systemem, nie tylko projektem. MIT i Stanford to nie tylko uczelnie z wysokimi rankingami. To ekosystemy przedsiębiorczości, w których naukowcy zakładają start-upy, inwestorzy prowadzą zajęcia, a doktoranci testują pomysły z klientami – mówił Robert Grey.
Kanclerz UW zwrócił też uwagę, że uniwersytet przyszłości nie jest już tylko miejscem przekazywania wiedzy: – To ekosystem, w którym spotykają się badania, technologia, kapitał i odpowiedzialność. Uczelnie muszą dziś działać jak platformy, nie tylko kształcić, ale współtworzyć rozwiązania, które mają realny wpływ na gospodarkę, sektor publiczny i życie społeczne.
Współczesne wyzwania dla edukacji
Podczas EKF naukowcy i eksperci rozmawiali też na temat współpracy banków z uczelniami. Podczas panelu poświęconego wymaganiom dotyczącym kształcenia kadr oraz potencjału wspólnych przedsięwzięć pojawiły się m.in. wątki możliwych obszarów i modeli współpracy, praktycznych doświadczeń i lekcji z dotychczasowych działań, bieżących oczekiwań wobec rynku pracy oraz współpracy naukowców z instytucjami nadzoru finansowego.
Robert Grey, kanclerz UW, zwrócił uwagę na wyzwania dla współczesnej edukacji wyższej w związku z niżem demograficznym: – Z masowości przechodzimy do jakości, indywidualizacji i nowoczesności. Widzimy w tym szansę, by każdy student miał dostęp do lepszego kształcenia, lepszego mentora i realnych programów dopasowanych do rzeczywistości w dialogu z gospodarką, a nie u jej boku.
Zdaniem uczestników debaty świat biznesu i technologii silnie ewoluuje.
– Tworzymy uczelnię, która nie tylko kształci, ale współpracuje, wdraża, inspiruje i odpowiada na realne potrzeby gospodarki. Jeśli połączymy nasze doświadczenie akademickie z energią i elastycznością biznesu, nie tylko nadgonimy świat, ale Polska stanie się jednym z miejsc, które ten nowy świat współtworzy – mówił Robert Grey podczas swojego wystąpienia.
Debata skupiała się też na pozycji absolwentów na rynku pracy i w świecie biznesu.
– Nie chcemy być dostawcą taniego talentu dla świata. Polska nauka powinna być miejscem, w którym ten talent tworzy rozwiązania eksportowane na świat. Czas skończyć z myśleniem o uczelni jako o nadawcy wiedzy. Uczelnia musi być partnerem wdrożeń, współautorem innowacji, częścią systemu rozwoju. Nie chodzi już o liczbę absolwentów. Chodzi o to, jakich ludzi wprowadzamy do świata – zdolnych nie tylko znaleźć pracę, ale też tworzyć przyszłość – podkreślił kanclerz UW.
W panelach i debatach podczas tegorocznego EKF wzięli udział również naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego: prof. Andrzej Dragan (Wydział Fizyki), prof. Jacek Jastrzębski (Wydział Prawa i Administracji), prof. Sebastian Skuza (Wydział Zarządzania), prof. Dominik Batorski (Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego, dr Katarzyna Niewińska (Wydział Zarządzania), prof. Przemysław Sadura (Wydział Socjologii) oraz prof. Katarzyna Sekścińska (Wydział Psychologii).
[uw.edu.pl]
utworzone przez red. K. Łuczak | sie 31, 2022 | Nauki ścisłe i przyrodnicze
Naukowcy z Centrum Nowych Technologii UW, wydziałów Biologii i Fizyki UW oraz Polskiej Akademii Nauk przeanalizowali wpływ modyfikacji kapu – struktury znajdującej się na końcu 5’ mRNA – na reakcje komórkowych systemów odpornościowych. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie „Nucleic Acids Research”.
Kap chroni transkrypty mRNA przed degradacją oraz warunkuje prawidłowy przebieg wielu kluczowych procesów komórkowych. Spośród naturalnie występujących modyfikacji kapu, obecnych u wszystkich ssaków, najmniej poznana do tej pory była rola metylacji 2’-O rybozy drugiego transkrybowanego nukleotydu.
W artykule „2′-O-Methylation of the second transcribed nucleotide within the mRNA 5′ cap impacts the protein production level in a cell-specific manner and contributes to RNA immune evasion”, który ukazał się na łamach „Nucleic Acids Research”, naukowcy opisali wyniki interdyscyplinarnych badań dostarczających nowych informacji o roli metylacji kapu w procesach metabolizmu RNA.
Podstawowa część doświadczeń została wykonana w Centrum Nowych Technologii UW (w Laboratorium Chemii Biologicznej) przez dr Karolinę Drążkowską i dr. inż. Pawła Sikorskiego, który kierował projektem. W badaniach uczestniczyli także naukowcy z Wydziału Biologii UW i Wydziału Fizyki UW oraz z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN.
Badacze przeanalizowali rolę metylacji 2’-O rybozy drugiego transkrybowanego nukleotydu oraz funkcje metylacji 2’-O rybozy pierwszego transkrybowanego nukleotydu i metylacji w pozycji N6 adenozyny jako pierwszego transkrybowanego nukleotydu. Zbadali wpływ obecności danej modyfikacji kapu (i ich kombinacji) w transkryptach na wydajność biosyntezy białka oraz tempo usuwania kapu przez odpowiedzialne za to enzymy. Ustalili również, które modyfikacje kapu gwarantują, że transkrypty rozpoznawane są przez komórkę jako „własne” i nie wywołują procesów obronnych uruchamianych przez wirusowy materiał genetyczny podczas infekcji.
Do przeanalizowania znaczenia modyfikacji kapu wykorzystane zostały nowe narzędzia molekularne – analogi kapu uzyskane na drodze syntezy chemicznej w postaci tetranukleotydów zawierających pożądane modyfikacje.
Dalsze badania
Rezultaty badań związane z reagowaniem przez komórkowe systemy odpornościowe na dane modyfikacje obecne w RNA stanowią punkt wyjścia do dalszych prac, które na Wydziale Biologii UW poprowadzi dr inż. Paweł Sikorski wraz z zespołem. Dalsze badania będą dotyczyć wpływu epitranskryptomu wirusowego na odpowiedź immunologiczną komórek gospodarza. Projekt finansowany będzie z Narodowego Centrum Nauki w ramach grantu SONATA BIS, którym kieruje naukowiec.
/uw.edu.pl/
utworzone przez red. K. Łuczak | lip 18, 2022 | Nauki humanistyczne
Dr hab. Artur Obłuski, dyrektor Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW, kierownik ERC Starting Grant UMMA, otrzymał nagrodę publiczności w konkursie Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych „Public Engagement with Research Award”.
Dr hab. Artur Obłuski otrzymał wyróżnienie w głosowaniu publiczności. Doceniono go za zaangażowanie we współpracę z lokalnymi społecznościami na rzecz dziedzictwa i zrównoważonego rozwoju.
Finansowany przez ERC projekt dr. hab. Artura Obłuskiego pt. „UMMA – Urban Metamorphosis of the community of a Medieval African capital city” prowadzony jest w Starej Dongoli, w Sudanie.
– Stara Dongola, gdzie zachowały się pozostałości wspaniałych kościołów, klasztorów z największą na świecie kolekcją malowideł średniowiecznych czy najstarszy zachowany meczet w tej części Afryki i monumentalne grobowce misjonarzy islamskich, jest ważnym elementem światowego dziedzictwa kulturowego. Ten potencjał powinien służyć nie tylko archeologom prowadzącym tam wykopaliska, ale przede wszystkim społecznościom lokalnym i szerzej społeczeństwu sudańskiemu. Zainicjowaliśmy więc wraz ze społecznościami lokalnymi, ale także samorządami lokalnymi i regionalnymi oraz władzami centralnymi działania mające na celu strategiczne podejście do zachowanego na tym stanowisku dziedzictwa. Tak aby nasi gospodarze poza splendorem mieli również bardziej wymierne korzyści, np. ekonomiczne w ramach zrównoważonego rozwoju, którego profity będą trafiać do miejscowej ludności, a nie dużych korporacji. Pamiętajmy, że Sudan jest ósmym najbiedniejszym krajem świata – wyjaśnia kierownik projektu.
Archeologia angażująca
Współpraca z lokalnymi społecznościami na rzecz archeologii, dziedzictwa i zrównoważonego rozwoju jest jednym z elementów nowoczesnej archeologii oraz wprowadzonej przez dr. hab. Artura Obłuskiego nowej strategii w badaniach CAŚ UW.
Jest to podejście, które ma promować zbliżenie pomiędzy naukowcami a mieszkańcami regionów, gdzie prowadzone są badania. Pozwala osadzić rezultaty prac archeologicznych w ich naturalnym kontekście społecznym i geograficznym. Wdrażanie tej strategii w badaniach w Dongoli koordynuje dr Tomomi Fushiya, która specjalizuje się w collaborative archaeology (po polsku można to przetłumaczyć na: archeologia angażująca) i od lat pracuje nad podobnymi projektami w Sudanie.
Jak podkreślają dr hab. Obłuski i dr Fushiya, praca nad projektem archeologicznym powinna przebiegać dwukierunkowo, z uwzględnieniem lokalnego punktu widzenia i tradycyjnej wiedzy o dziedzictwie kulturowym. Partnerstwo ze społecznościami lokalnymi umożliwia pomyślną realizację projektu UMMA.
utworzone przez red. K. Łuczak | lip 8, 2022 | Nauki medyczne i o zdrowiu
29 czerwca, po uzyskaniu pozytywnej opinii przez członków Senatu UW, prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, podpisał zarządzenie o utworzeniu Wydziału Medycznego. Po ponad 70 latach przerwy Uniwersytet Warszawski znów będzie kształcić przyszłych lekarzy.
1 września 2022 roku wejdzie w życie zarządzenie nr 84 rektora UW z dnia 29 czerwca 2022 roku w sprawie utworzenia Wydziału Medycznego. Otworzy to zupełnie nowy rozdział historii Uniwersytetu, który będzie nawiązywał do ponad 200-letniej tradycji uczelni, związanej z działalnością medyczną. Rozpoczęcie kształcenia na kierunku lekarskim, na studiach stacjonarnych, planowane jest 1 października 2023 roku.
Formalne utworzenie Wydziału Medycznego jest kolejnym krokiem w drodze do przywrócenia kształcenia medyków na Uniwersytecie Warszawskim. Następne etapy stanowią przygotowanie programu studiów oraz wystąpienie z wnioskiem do Ministra Edukacji i Nauki o pozwolenie na utworzenie studiów na kierunku lekarskim, nad czym pracują zespoły powołane przez rektora UW w związku z projektowaniem rozpoczęcia kształcenia na kierunku lekarskim.
Wydział Lekarski istniał na Uniwersytecie Warszawskim w latach 1816–1950, ale jego tradycja sięga 1809 roku, w którym utworzono w Warszawie obok Szkoły Prawa także Szkołę Lekarską. Wydział Lekarski był jednym z pięciu pierwszych wydziałów uczelni. Każdy z tych wydziałów (Prawa, Lekarski, Filozoficzny, Teologiczny oraz Nauk i Sztuk Pięknych) symbolizuje gwiazda w godle UW. Wydział Lekarski oraz Wydział Farmaceutyczny odłączono, decyzją Rady Ministrów, od UW wiosną 1950 roku. Utworzono z nich Akademię Lekarską w Warszawie, działającą następnie pod nazwą Akademii Medycznej (dzisiejszy Warszawski Uniwersytet Medyczny). Jednak badania o charakterze medycznym były na UW kontynuowane. W ostatnich dziesięcioleciach zostały znacznie zintensyfikowane w obrębie wszystkich dyscyplin nauki. Ich wyniki są doceniane w kraju i Europie.
Utworzenie Wydziału Medycznego na Uniwersytecie Warszawskim umożliwi intensywniejszy rozwój badań medycznych i pozwoli na jeszcze lepsze wykorzystanie potencjału naukowego i dydaktycznego UW.
– Prace naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego pokazują, jak łączyć wiedzę humanistyczną i medyczną, prowadząc interdyscyplinarne badania o istotnym znaczeniu dla społeczeństwa. UW ma znaczące osiągnięcia i silną pozycję w fizyce, biologii, chemii, nanotechnologiach, sztucznej inteligencji, a także psychologii, etyce, moralności i innych dyscyplinach z zakresu nauk społecznych i humanistycznych. Wydział Medyczny będzie opierał się m.in. na interdyscyplinarności wiedzy naukowej z wymienionych dziedzin, ale także tych bezpośrednio związanych z medycyną – mówi prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW.
Misja i cele
Misja Wydziału Medycznego będzie dotyczyła budowy i rozwoju polskiej medycyny w ujęciu naukowym i praktycznym, z uwzględnieniem skutków dynamicznie zachodzących przeobrażeń społeczno-gospodarczych, a także aktualnych potrzeb i wyzwań społecznych. Proces kształcenia zostanie oparty na fundamentalnych zasadach wyrażonych w przysiędze Hipokratesa. Priorytetowo będzie traktowana kwestia etyki zawodu lekarza oraz kształtowanie u studentów właściwej postawy umożliwiającej prawidłową komunikację i współpracę z pacjentem.
Celem działania Wydziału Medycznego będzie efektywne organizowanie i realizowanie kształcenia na kierunku lekarskim, a w przyszłości także na pokrewnych kierunkach o charakterze medycznym oraz pracy badawczej – na początku w ramach dyscypliny nauki medyczne, a z czasem również w ramach innych dyscyplin z dziedziny nauk medycznych i nauk o zdrowiu.
Programy studiów na Wydziale Medycznym będą koncentrowały się na nauczaniu podstaw teoretycznych medycyny oraz zasad praktyki medycznej na najwyższym poziomie. Z kolei kształcenie na Wydziale Medycznym na UW ma zapewnić studentom zdobycie odpowiedniej wiedzy oraz umiejętności praktycznych, w tym klinicznych umiejętności zawodowych oraz kompetencji społecznych, które są niezbędne do wykonywania zawodu lekarza – zgodnie z obowiązującymi wymogami oraz standardami Unii Europejskiej w zakresie świadczenia usług medycznych.
Nowe technologie i humanizacja medycyny
Kształcenie na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Warszawskiego będzie wyróżniała realizacja nowego podejścia do edukowania przyszłych lekarzy – zgodnego z ideą humanizacji medycyny, która koncentruje się na wzmocnieniu aspektów komunikacji z pacjentem, kompleksowego podejścia do pacjenta i jego bezpieczeństwa oraz współpracy zespołowej w ramach różnych grup zawodowych w systemie ochrony zdrowia.
Podstawą do rozwoju potencjału badawczego oraz dydaktycznego Wydziału Medycznego będą dotychczasowe osiągnięcia i dorobek naukowo-badawczy pracowników Uniwersytetu Warszawskiego w zakresie nauk humanistycznych, społecznych, przyrodniczych i ścisłych, a także rozwój interdyscyplinarności w realizacji badań naukowych oraz inicjatyw dydaktycznych.
Wykorzystane zostaną również innowacyjne osiągnięcia dotyczące stosowania nowych technologii w medycynie, poprzez wprowadzenie tej tematyki do treści programowych na kierunku lekarskim, w szczególności w zakresie nowoczesnych metod obliczeniowych, wykorzystania sztucznej inteligencji w medycynie i innych najnowszych osiągnięć naukowych, w tym dokonanych w ramach działalności różnych jednostek Uniwersytetu Warszawskiego oraz innych krajowych i zagranicznych ośrodków naukowych. Umożliwi to upowszechnienie stosowania w praktyce lekarskiej nowoczesnego podejścia do analizy dowodów naukowych w obszarze nauk medycznych (ang. evidence based medicine) oraz ułatwi poszukiwanie skuteczniejszych metod leczenia opartych na dowodach naukowych.
Na Wydziale Medycznym wykorzystane zostaną nowoczesne formy dydaktyczne, dostosowane do nowych standardów kształcenia lekarzy, których wprowadzenie planowane jest przez Ministerstwo Edukacji i Nauki we współpracy z Ministerstwem Zdrowia. Jest to odpowiedź na zmiany w medycynie, które nastąpiły w ostatnich kilkudziesięciu latach wraz z postępem technologicznym oraz nowymi możliwościami i potrzebami społecznymi.
Proces tworzenia i organizowania Wydziału Medycznego będzie wieloetapowy i stopniowy. W pierwszej kolejności uruchomiony zostanie kierunek lekarski. Biorąc pod uwagę specyfikę standardów kształcenia na tym kierunku, określonych przez MEiN, w pierwszych dwóch latach funkcjonowania nowego kierunku studiów kształcenie będzie oparte głównie na kadrze i zasobach Uniwersytetu Warszawskiego, z częściowym udziałem lekarzy i innych specjalistów spoza UW – niezbędnych do zapewnienia wysokiej jakości kształcenia oraz osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się. Jednocześnie rozwijana będzie kadra Uniwersytetu oraz baza infrastrukturalna, w szczególności na potrzeby kształcenia klinicznego.
Kształcenie przyszłych lekarzy
Od 1 października 2023 roku kształcenie na Wydziale Medycznym odbywać się będzie na kierunku lekarskim na studiach stacjonarnych. W pierwszej edycji studiów zaplanowano przyjęcie ok. 60 osób – ze zwiększeniem limitu przyjęć. W przyszłości planowane jest uruchomienie studiów niestacjonarnych, studiów prowadzonych w języku angielskim, a także uruchomienie kolejnych kierunków studiów oraz studiów podyplomowych i innych form kształcenia w obszarze nauk medycznych i nauk o zdrowiu.
W pierwszych latach funkcjonowania Wydział Medyczny będzie zlokalizowany w budynku Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych UW, przy ul. Żwirki i Wigury 101 w Warszawie. Docelowo na potrzeby działalności Wydziału Medycznego zaplanowano powstanie odrębnego budynku dydaktycznego. W przyszłości Uniwersytet będzie dążył do rozwoju własnej infrastruktury klinicznej dla Wydziału Medycznego.
[uw.edu.pl]
