utworzone przez red. K. Łuczak | cze 10, 2025 | Konferencje naukowe
Uniwersytet Warszawski był partnerem akademickim XV edycji Europejskiego Kongresu Finansowego. – Tworzymy uczelnię, która nie tylko kształci, ale współpracuje, wdraża, inspiruje i odpowiada na realne potrzeby gospodarki. Jeśli połączymy nasze doświadczenie akademickie z energią i elastycznością biznesu, nie tylko nadgonimy świat, ale Polska stanie się jednym z miejsc, które ten nowy świat współtworzy – mówił Robert Grey, kanclerz UW, który reprezentował uczelnię podczas wydarzenia.
XV Europejski Kongres Finansowy (EKF) odbył się pod hasłem „Geopolityka, bezpieczeństwo, transformacja”. Uczestnicy przez trzy dni (2–4 czerwca) debatowali m.in. o globalnej architekturze politycznej po agresji Rosji na Ukrainę i wyborach w USA.
Polska nauka w obszarze AI
Uniwersytet Warszawski podczas tegorocznego EKF reprezentował kanclerz Robert Grey.
– Sztuczna inteligencja to nie tylko technologia – to nowy język, który łączy światy. Żeby stworzyć odpowiedzialny algorytm, potrzebujemy nie tylko informatyków, ale też ekonomistów, prawników, psychologów i etyków. I właśnie dlatego AI może być punktem zwrotnym, początkiem prawdziwej, interdyscyplinarnej współpracy między nauką, biznesem i państwem – mówił kanclerz UW podczas debaty „Jak polska nauka w obszarze AI może dostarczyć innowacji dla sektora finansowego?”.
W trakcie dyskusji o potencjale badawczym ośrodków akademickich w Polsce podkreślono, że Uniwersytet Warszawski to jedna z najwyżej notowanych w Europie instytucji pod względem cytowań i grantów w dziedzinie sztucznej inteligencji.
Uczestnicy panelu rozważali też kwestię możliwości zbudowania współpracy badawczej między uczelniami a instytucjami finansowymi.
– Współpraca nauki z biznesem działa, gdy staje się systemem, nie tylko projektem. MIT i Stanford to nie tylko uczelnie z wysokimi rankingami. To ekosystemy przedsiębiorczości, w których naukowcy zakładają start-upy, inwestorzy prowadzą zajęcia, a doktoranci testują pomysły z klientami – mówił Robert Grey.
Kanclerz UW zwrócił też uwagę, że uniwersytet przyszłości nie jest już tylko miejscem przekazywania wiedzy: – To ekosystem, w którym spotykają się badania, technologia, kapitał i odpowiedzialność. Uczelnie muszą dziś działać jak platformy, nie tylko kształcić, ale współtworzyć rozwiązania, które mają realny wpływ na gospodarkę, sektor publiczny i życie społeczne.
Współczesne wyzwania dla edukacji
Podczas EKF naukowcy i eksperci rozmawiali też na temat współpracy banków z uczelniami. Podczas panelu poświęconego wymaganiom dotyczącym kształcenia kadr oraz potencjału wspólnych przedsięwzięć pojawiły się m.in. wątki możliwych obszarów i modeli współpracy, praktycznych doświadczeń i lekcji z dotychczasowych działań, bieżących oczekiwań wobec rynku pracy oraz współpracy naukowców z instytucjami nadzoru finansowego.
Robert Grey, kanclerz UW, zwrócił uwagę na wyzwania dla współczesnej edukacji wyższej w związku z niżem demograficznym: – Z masowości przechodzimy do jakości, indywidualizacji i nowoczesności. Widzimy w tym szansę, by każdy student miał dostęp do lepszego kształcenia, lepszego mentora i realnych programów dopasowanych do rzeczywistości w dialogu z gospodarką, a nie u jej boku.
Zdaniem uczestników debaty świat biznesu i technologii silnie ewoluuje.
– Tworzymy uczelnię, która nie tylko kształci, ale współpracuje, wdraża, inspiruje i odpowiada na realne potrzeby gospodarki. Jeśli połączymy nasze doświadczenie akademickie z energią i elastycznością biznesu, nie tylko nadgonimy świat, ale Polska stanie się jednym z miejsc, które ten nowy świat współtworzy – mówił Robert Grey podczas swojego wystąpienia.
Debata skupiała się też na pozycji absolwentów na rynku pracy i w świecie biznesu.
– Nie chcemy być dostawcą taniego talentu dla świata. Polska nauka powinna być miejscem, w którym ten talent tworzy rozwiązania eksportowane na świat. Czas skończyć z myśleniem o uczelni jako o nadawcy wiedzy. Uczelnia musi być partnerem wdrożeń, współautorem innowacji, częścią systemu rozwoju. Nie chodzi już o liczbę absolwentów. Chodzi o to, jakich ludzi wprowadzamy do świata – zdolnych nie tylko znaleźć pracę, ale też tworzyć przyszłość – podkreślił kanclerz UW.
W panelach i debatach podczas tegorocznego EKF wzięli udział również naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego: prof. Andrzej Dragan (Wydział Fizyki), prof. Jacek Jastrzębski (Wydział Prawa i Administracji), prof. Sebastian Skuza (Wydział Zarządzania), prof. Dominik Batorski (Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego, dr Katarzyna Niewińska (Wydział Zarządzania), prof. Przemysław Sadura (Wydział Socjologii) oraz prof. Katarzyna Sekścińska (Wydział Psychologii).
[uw.edu.pl]
utworzone przez red. K. Łuczak | cze 3, 2025 | Badania naukowe, Rozwój uczelni
1 czerwca na Politechnice Warszawskiej oficjalnie rozpoczęło swoją działalność Centre for Credible AI (CCAI) – Centrum Wiarygodnej Sztucznej Inteligencji. Jest to nowa jednostka badawcza, która powstała z potrzeby zrozumienia, jak tworzyć systemy AI, które są nie tylko skuteczne, ale także transparentne, kontrolowalne i weryfikowalne. Centrum działa pod kierunkiem prof. dr. hab. inż. Przemysława Biecka z Wydziału Matematyki i Nauk Informacyjnych.
Centrum Wiarygodnej Sztucznej Inteligencji jest ogólnouczelnianą jednostką organizacyjną, prowadzącą działalność mającą na celu rozwijanie i wdrażanie systemów Sztucznej Inteligencji (SI) oraz rozwiązań, które zwiększają ich bezpieczeństwo, wyjaśnialność, przejrzystość oraz niezawodność.
– W dobie dynamicznego rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji potrzebujemy niezależnych i interdyscyplinarnych centrów refleksji, które będą łączyć zaawansowane badania techniczne z analizą ich wpływu na społeczeństwo, gospodarkę i prawo. Centrum to nie tylko idea – to silny ośrodek naukowy, którego zespół publikuje swoje prace na najważniejszych światowych konferencjach z obszaru AI i ML, takich jak NeurIPS, ICML, ICLR, ECCV, ECAI, ECML. Działamy na styku informatyki, matematyki, inżynierii danych, nauk społecznych oraz nauk o zdrowiu – wierząc, że rzetelna AI wymaga zarówno precyzji technicznej, jak i weryfikacji domenowej – mówi prof. Przemysław Biecek, kierownik merytoryczny projektu.
Ambitne cele i zadania
Celem Centrum jest budowa AI, którą można: zrozumieć – dzięki technikom explainable AI i interpretowalności, zweryfikować – poprzez formalne testy i mechanizmy oceny ryzyka, a także kontrolować – dzięki mechanizmom typu SAE czy projektowaniu zgodnemu z wartościami. Jednostka będzie prowadzić projekty badawcze, rozwijać otwarte narzędzia i wspierać kształcenie nowej generacji specjalistów od wiarygodnej AI.
Do zadań CWSI należy w szczególności:
- opracowanie metod tworzenia systemów SI oraz rozwiązań zwiększających ich bezpieczeństwo, wyjaśnialność, przejrzystość, zrozumienie, zgodność z celami oraz niezawodność, a także rozwój kadry badawczej w tych obszarach,
- stosowanie i wdrażanie opracowanych rozwiązań,
- rozwój potencjału sprzętowego oraz infrastruktury, niezbędnych do realizacji podstawowych zadań.
CWSI realizuje swoje zadania w szczególności przez proponowanie nowych metod walidacji i ekstrakcji wiedzy z modeli SI, rozwijanie ich w kierunku zastosowań, jak i komercjalizacji – oferując kompletny łańcuch kompetencji (ang. value chain), a także poprzez tworzenie standardów, rekomendacji i dobrych praktyk dotyczących audytu modeli SI dla sektora biznesowo-gospodarczego w Polsce i na całym świecie. Centrum pozyskuje także nowe projekty finansujące prace z obszaru jego działania, a także współpracuje z innymi jednostkami prowadzącymi prace w podobnym lub komplementarnym zakresie.
Centrum zostało utworzone w związku z realizacją projektu pn. „Centrum Wiarygodnej Sztucznej Inteligencji” finansowanego w ramach działania Międzynarodowe Agendy Badawcze z Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (MAB FENG).
utworzone przez red. K. Łuczak | maj 26, 2025 | Konferencje naukowe
– Kwestie edukacji wymagają głębokiego namysłu, aby wdrażać działania odpowiadające na potrzeby współczesnego człowieka – powiedziała dr hab. Anna Fidelus, prof. ucz., prorektor ds. studenckich i kształcenia UKSW, podczas debaty eksperckiej zorganizowanej przez Wydział Nauk Pedagogicznych UKSW.
Było to pierwsze spotkanie w ramach projektu realizowanego wspólnie z Warszawskim Centrum Innowacji Społeczno-Edukacyjnych i Szkoleń, zatytułowanego „Innowacje w przygotowaniu i doskonaleniu zawodowym i naukowym nauczycieli wchodzących do zawodu. Międzynarodowe aspekty porównawcze”, które odbyło się na kampusie przy ul. Wóycickiego.
W wystąpieniu wprowadzającym prof. Fidelus podkreśliła, że edukacja to obszar wymagający szczególnej refleksji:
– W dobie dynamicznych zmian społecznych i technologicznych kluczowe staje się dostosowanie działań edukacyjnych do potrzeb współczesnego człowieka. Zarówno proces uczenia się, jak i przygotowanie do życia zawodowego ewoluują, a naszym – pedagogów i edukatorów – zadaniem jest świadome reagowanie na te przemiany. W centrum tej refleksji powinny znaleźć się pytania o to, jaka powinna być szkoła i uniwersytet przyszłości. Musimy tworzyć edukację rozwijającą tzw. kompetencje przyszłości – umiejętność krytycznego myślenia, kreatywność, współpracę i elastyczność. To właśnie one będą fundamentem przygotowania młodych ludzi do wyzwań, których jeszcze dziś nie potrafimy w pełni przewidzieć.
Zwróciła również uwagę na zmianę podejścia do planowania strategii w placówkach edukacyjnych:
– Współczesność, cechująca się dużą zmiennością i nieprzewidywalnością, wymusza elastyczne podejście do planowania. Dlatego tak istotne są debaty o przyszłości edukacji, innowacjach pedagogicznych i modelach nauczania. Wierzę, że dzięki wspólnym działaniom możemy sprostać wyzwaniom stojącym przed edukacją – mądrze, odpowiedzialnie i z myślą o przyszłości – zakończyła prof. Fidelus.
Ks. prof. dr hab. Stanisław Dziekoński, dyrektor Instytutu Pedagogiki WNP UKSW, zwrócił uwagę na znaczenie innowacyjności. Przypomniał o przyznanej kilka lat temu nagrodzie Lumen za projekt łączący rozwiązania technologiczne z humanistyką i naukami społecznymi oraz o powstaniu Centrum Technologii Informacyjnych dla Humanistyki i Nauk Społecznych UKSW. Przywołał również słowa ekonomisty prof. Witolda Orłowskiego, który na pytanie „Czym jest innowacyjność?” odpowiedział, że to stan umysłu.
– Bez myślenia i świadomości trudno mówić o innowacyjności – podkreślił ks. prof. Dziekoński. – Laboratoria w naszym trzecim kampusie w Dziekanowie Leśnym powstały nie tylko z myślą o biznesie, ale również o interdyscyplinarności. Są dedykowane także naukom społecznym i pedagogice. UKSW to dobre miejsce, by mówić o innowacyjności – zaznaczył.
W pierwszym panelu dyskusyjnym, moderowanym przez prof. dr hab. Renatę Nowakowską-Siutę oraz dr Agnieszkę Klimską, udział wzięli:
- prof. dr hab. dr h.c. multi Zbyszko Melosik (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu),
- ks. prof. dr hab. Marian Nowak (Katolicki Uniwersytet Lubelski),
- dr hab. Anna Fidelus, prof. ucz.,
- ks. dr hab. Stanisław Chrobak, prof. ucz. (UKSW).
utworzone przez red. K. Łuczak | sie 31, 2022 | Nauki ścisłe i przyrodnicze
Naukowcy z Centrum Nowych Technologii UW, wydziałów Biologii i Fizyki UW oraz Polskiej Akademii Nauk przeanalizowali wpływ modyfikacji kapu – struktury znajdującej się na końcu 5’ mRNA – na reakcje komórkowych systemów odpornościowych. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie „Nucleic Acids Research”.
Kap chroni transkrypty mRNA przed degradacją oraz warunkuje prawidłowy przebieg wielu kluczowych procesów komórkowych. Spośród naturalnie występujących modyfikacji kapu, obecnych u wszystkich ssaków, najmniej poznana do tej pory była rola metylacji 2’-O rybozy drugiego transkrybowanego nukleotydu.
W artykule „2′-O-Methylation of the second transcribed nucleotide within the mRNA 5′ cap impacts the protein production level in a cell-specific manner and contributes to RNA immune evasion”, który ukazał się na łamach „Nucleic Acids Research”, naukowcy opisali wyniki interdyscyplinarnych badań dostarczających nowych informacji o roli metylacji kapu w procesach metabolizmu RNA.
Podstawowa część doświadczeń została wykonana w Centrum Nowych Technologii UW (w Laboratorium Chemii Biologicznej) przez dr Karolinę Drążkowską i dr. inż. Pawła Sikorskiego, który kierował projektem. W badaniach uczestniczyli także naukowcy z Wydziału Biologii UW i Wydziału Fizyki UW oraz z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN.
Badacze przeanalizowali rolę metylacji 2’-O rybozy drugiego transkrybowanego nukleotydu oraz funkcje metylacji 2’-O rybozy pierwszego transkrybowanego nukleotydu i metylacji w pozycji N6 adenozyny jako pierwszego transkrybowanego nukleotydu. Zbadali wpływ obecności danej modyfikacji kapu (i ich kombinacji) w transkryptach na wydajność biosyntezy białka oraz tempo usuwania kapu przez odpowiedzialne za to enzymy. Ustalili również, które modyfikacje kapu gwarantują, że transkrypty rozpoznawane są przez komórkę jako „własne” i nie wywołują procesów obronnych uruchamianych przez wirusowy materiał genetyczny podczas infekcji.
Do przeanalizowania znaczenia modyfikacji kapu wykorzystane zostały nowe narzędzia molekularne – analogi kapu uzyskane na drodze syntezy chemicznej w postaci tetranukleotydów zawierających pożądane modyfikacje.
Dalsze badania
Rezultaty badań związane z reagowaniem przez komórkowe systemy odpornościowe na dane modyfikacje obecne w RNA stanowią punkt wyjścia do dalszych prac, które na Wydziale Biologii UW poprowadzi dr inż. Paweł Sikorski wraz z zespołem. Dalsze badania będą dotyczyć wpływu epitranskryptomu wirusowego na odpowiedź immunologiczną komórek gospodarza. Projekt finansowany będzie z Narodowego Centrum Nauki w ramach grantu SONATA BIS, którym kieruje naukowiec.
/uw.edu.pl/
