Główną nagrodę w konkursie ACADEMIA 2025 na najlepszą książkę akademicką i naukową otrzymała praca dr. hab. Karola Łopateckiego, prof. UwB, dr Wojciecha Walczaka oraz prof. Andrew B. Pernala zatytułowana „Najstarszy atlas Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Mapy i chorografia Nicolasa Sansona (1600–1667)”.
Jury doceniło zarówno ogrom pracy badawczej, jak i imponujący poziom edytorski publikacji. Prof. Łopatecki i dr Walczak to pracownicy wydziału Stosunków Międzynarodowych UwB.
Autorzy zachęcają do zapoznania się z tym wyjątkowym dziełem ukazującym bogactwo i znaczenie kartografii w XVII-wiecznej Europie oraz wkład Nicolasa Sansona w rozwój map Rzeczypospolitej. Fragment publikacji jest dostępny na stronie https://www.academia.edu/.
Konkurs ACADEMIA, organizowany podczas Warszawskich Targów Książki, promuje najważniejsze i najbardziej wartościowe publikacje naukowe i akademickie wydawane w Polsce. Organizatorem konkursu o Nagrodę Academia jest Fundacja Historia i Kultura, a współgospodarzami wydarzenia są Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego i Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej.
„Metodyka nauczania akademickiego”, czyli jak uczyć, żeby nauczyć i mieć z tego frajdę oraz satysfakcję – to kolejne szkolenia dla wykładowców akademickich w ramach projektu „Od ADEPTA do LIDERA – program rozwoju kompetencji i kwalifikacji w UMB” (10-12 marca 2025r.).
To nie jest tak, że tylko studenci są uczą. W UMB na zajęcia z „uczenia” uczęszczają także wykładowcy akademiccy, nawet ci z dużym doświadczeniem zawodowym. Po serii szkoleń z komunikacji, czy neurodydaktyki, przyszedł czas na metodykę nauczania – cztery dni po osiem godzin wykładów i warsztatów.
Choć jesteśmy dydaktykami z pewnym doświadczeniem, to pokazano nam narzędzia, o których nie wiedzieliśmy. To już nie te czasy, kiedy wystarcza kreda i tablica. Oczekiwania studentów są już zupełnie inne, niż w momencie kiedy rozpoczynaliśmy pracę. Obecne pokolenie studentów to era smartfonowa. Jeśli pozostaniemy przy kredzie i tablicy, i stojąc jeszcze za katedrą, to nie dorównamy im kroku – komentuje uczestnicząca w szkoleniu dr hab. Anna Tankiewicz-Kwedlo z Zakładu Farmakodynamiki.
Jak wygląda nowoczesna dydaktyka? Czym są nowoczesne narzędzia nauczania?
Chodzi przede wszystkim o angażowanie studentów w zajęcia, interakcję z nimi i lepszą komunikację. Co się sprawdza? Gry dydaktyczne (są teraz na topie), analizy przypadków (case study), bieżące przekazywanie studentom informacji zwrotnych o ich postępach, wplatanie w proces dydaktyczny nowoczesnych technologii (modna jest AI), rozszerzony zakres oceniania, który wykracza poza skalę 2-5, wspieranie w trudniejszych momentach.
Prowadzący zajęcia dr Łukasz Hajduk (Uniwersytet Jagielloński i trener Collegium Wratislaviense) opowiada: Jedna z uczestniczek szkolenia, na potrzeby swoich zajęć z położnictwa, przerobiła grę „Pustynia Sonora”. To gra poprawiająca komunikację, która uczy wyrażania własnego zdania, ale też bronienia go. Jej scenariusz zakładał, że jest zima 100-lecia. Nie ma prądu, dostępu do cywilizacji i … rodzi kobieta. Do szpitala nie dojedziesz, karetka do ciebie nie dotrze, nikt ci nie pomoże. Jest określona lista czynności do wykonania i trzeba zdecydować, które są najważniejsze i jak je uszeregować. Najpierw zadanie wykonywane jest indywidualnie, potem w małych grupach, a finalnie jest rozwiązywane z nauczycielem.
Studenci od razu dostrzegają różnice pomiędzy ich tokiem myślenia i tym kiedy pracowali w grupie. Na koniec mogą porównać to z rozwiązaniem wzorcowym oraz sprawdzić, kiedy byli najbardziej skuteczni. Wtedy często się okazuje, że wiele dobrych odpowiedzi odpadło, bo ktoś ich nie potrafił przeforsować. Wśród studentów rodzi się dyskusja, dlaczego? Efekt takich zajęć jest niesamowity, ich dynamika jest zupełnie inna, a 45 minut mija w mgnieniu oka – mówi dr Łukasz Hajduk.
Moim zdaniem w procesie dydaktycznym ważne jest nie tylko przekazanie samej wiedzy, ale też forma jej prezentacji. Dzięki takim narzędziom lepiej wiedzę zapamiętuje się, na dłużej. Poza tym, ja prowadząc takie zajęcia, chcę mieć satysfakcję z tego jak pracuję – dodaje dr Agnieszka Raciborska z Zakładu Biofizyki.
Dr Jacek Kapała, Zakład Biofizyki: To nie jest tak, że od zaraz wdrożymy wszystkie poznane tu nowe metody dydaktyczne. To jest czasochłonny proces, a niekiedy związany z pewnymi inwestycjami. Wiele z poznanych tu narzędzi, czy aplikacji jest płatna. Bezpłatne są tylko w wersji podstawowej.
Modna jest sztuczna inteligencja. Studenci świetnie się odnajdują w nowych technologiach, a my musimy nadążyć za nimi. Nawet po to by wiedzieć, kiedy jej nadużywają – zauważa Katarzyna Rożkowska z Zakładu Położnictwa, Ginekologii i Opieki Położniczo-Ginekologicznej.
Szkolenie „Metodyka nauczania akademickiego” przeprowadzono w ramach projektu pn. „Od ADEPTA do LIDERA – program rozwoju kompetencji i kwalifikacji na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku” realizowanego w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.
W kampusie Uniwersytetu w Białymstoku odbyła się dziś (26.06.2024 r.) uroczystość wmurowania kamienia węgielnego pod budowę budynku nauk humanistycznych, w którym swoją siedzibę będą miały Wydziały: Filologiczny, Filozofii, Historii oraz Studiów Kulturowych. Ta inwestycja to kolejny etap integracji jednostek uczelni przy ul. Ciołkowskiego.
Akt erekcyjny budynku nauk humanistycznych podpisali: rektor UwB prof. dr hab. Robert Ciborowski, kanclerz uczelni Tomasz Zalewski, Marcin Piotrowski – dyrektor R/S Budownictwo S.A. (przedstawiciel wykonawcy), architekt Bogdan Pszonak z Meteor Architects (projektant obiektu) oraz dziekani wydziałów, które przeniosą się do kampusu: prof. Jarosław Ławski (Wydział Filologiczny), prof. Małgorzata Kowalska (Wydział Filozofii), dr hab. Tomasz Mojsik, prof. UwB (Wydział Historii) oraz prodziekan dr Karolina Wierel w zastępstwie prof. Alicji Kisielewskiej (Wydział Studiów Kulturowych).
– Cieszymy się, że Uniwersytet w Białymstoku powoli zagospodarowuje się na całym kampusie. Udało nam się pozyskać środki, udało nam się znaleźć wkład własny i możemy tę inwestycję realizować. Mam nadzieję, że w niedługim czasie znajdzie się tutaj cała humanistyka. Będzie ona połączona z biblioteką, a w przyszłości – szklanym korytarzem – także z wydziałem nauk społecznych, który też się tu pojawi. Będzie to kolejny etap rozwoju Uniwersytetu i poprawy warunków dla studentów, doktorantów, a także pracowników – mówił podczas uroczystości rektor Uniwersytetu w Białymstoku prof. Robert Ciborowski.
Wzięli w niej udział także wojewoda podlaski Jacek Brzozowski, prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski, radna wojewódzka Anna Augustyn, która reprezentowała marszałka województwa podlaskiego Łukasza Prokoryma, członkowie Rady Uczelni z jej przewodniczącym Andrzejem Parafiniukiem na czele, pracownicy UwB oraz przedstawiciele wykonawcy i biura projektowego.
– To miejsce powstaje z prawie 50 mln dofinansowaniem rządowym. Mam nadzieję, że będzie bardzo dobrze służyło pracownikom, studentom, doktorantom. Uniwersytet to ludzie, ale bez dobrej bazy naukowo-dydaktycznej trudno prowadzić badania i zajęcia – podkreślał wojewoda podlaski dr Jacek Brzozowski i pracownik Wydziału Stosunków Międzynarodowych UwB.
O tym, że kampus to piękny teren, który powinien się rozwijać przez kolejne lata mówił prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski. – Jest jeszcze bardzo dużo miejsca i myślę, że powstanie tu miasteczko uniwersyteckie z prawdziwego zdarzenia. To miejsce będzie się pięknie rozwijało dla przyszłych pokoleń, z czego bardzo się cieszę – mówił prezydent dr hab. Tadeusz Truskolaski, prof. UwB, który od ponad 30 lat jest związany z uniwersytecką ekonomią.
Na uroczystości odczytany został również list od marszałka Łukasza Prokoryma. „Cieszę się, że działaniom na polu naukowym towarzyszy rozwój organizacyjny uczelni. Doskonałym tego przykładem jest budowa gmachu nauk humanistycznych. Dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do pozyskania środków na realizację tej ważnej inwestycji” – napisał marszałek.
Jej szczegóły zdradził Marcin Piotrowski dyrektor R/S Budownictwo S.A. – generalny wykonawca gmachu. – Mamy wykonany stan zero, czyli posadowienie budynku. Realizowane są konstrukcje pionowe parteru, nad częścią jest już wykonany strop. Prace idą zgodnie z planem, nie przewidujemy większych opóźnień. Dziękuję wszystkim osobom, które biorą udział przy realizacji tego zadania – mówił.
Koszt inwestycji – obejmującej także prace projektowe – to ponad 84,5 mln zł. Na sfinansowanie budowy uczelnia otrzymała dotację z Ministerstwa Edukacji i Nauki w wysokości blisko 48 mln zł. Resztę pokryje ze środków własnych.
Gmach będzie miał 3 kondygnacje i łączną powierzchnię użytkową blisko 9,5 tys. m². Znajdzie się w nim m.in. modułowa aula na 300 miejsc (z możliwością wydzielenia trzech mniejszych, niezależnych sal). Na poziomie I piętra obiekt będzie połączony z nadziemną zabudowaną kładką z położoną obok Biblioteką Uniwersytecką.
Między skrzydłami budynku znajdzie się zielony dziedziniec, a w sąsiedztwie powstanie dodatkowy parking na blisko 150 stanowisk. Dach zostanie przygotowany do montażu planowanych instalacji fotowoltaicznych.
Do nowego budynku, oprócz wydziałów humanistycznych, przeniesie się także Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych.
W jednostkach tych zatrudnionych jest aktualnie ponad 200 pracowników. Na wydziałach humanistycznych kształci się niemal 1400 studentów, jest też prawie 60 doktorantów.
Siedzibę dla nauk humanistycznych uczelni buduje wyłoniona w przetargu białostocka firma R/S Budownictwo Spółka Akcyjna (umowa podpisana w listopadzie 2022). Na realizację inwestycji wykonawca ma czas do końca 2025 r.
Kampus przy ul. Ciołkowskiego to największa inwestycja w historii Uniwersytetu w Białymstoku. Pierwszy etap budowy kampusu zakończył się w 2014 roku. Powstały wtedy budynki obecnych Wydziałów: Biologii, Chemii, Fizyki, Matematyki oraz Informatyki. W obiektach swoje siedziby mają też Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze, Uniwersyteckie Centrum Obliczeniowe oraz Uniwersyteckie Centrum Kultury. Kolejnym krokiem była budowa budynku Obserwatorium i Planetarium, zakończona w 2020. Rok później gotowy był także nowy gmach Biblioteki Uniwersyteckiej.
16.09.2022 w stolicy Litwy został wmurowany akt erekcyjny pod budowę siedziby dla wileńskiej Filii Uniwersytetu w Białymstoku. W uroczystości oprócz władz uczelni wzięli udział m.in. przedstawiciele polskiego i litewskiego resortu edukacji i nauki. – Jestem przekonany, że jest to bardzo znaczące wydarzenie w relacjach polsko-litewskich na płaszczyźnie edukacji i nauki – mówił minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek.
Uroczystość została zorganizowana na placu przy ul. Aguonų (Makowej) 22 w centrum Wilna, na którym powstanie siedziba Filii Uniwersytetu w Białymstoku – Wydziału Ekonomiczno-Informatycznego. Będzie to czterokondygnacyjny gmach z podziemnym parkingiem, o powierzchni (netto) nieco ponad 3,1 tys. m kw. Wmurowany w piątek akt erekcyjny został sporządzony w dwóch językach: polskim i litewskim.
– Jestem szczęśliwy, że po tylu latach wreszcie ruszyła budowa – mówił, w trakcie uroczystości dyrektor Filii w Wilnie dr hab. Jerzy Halicki, prof. UwB.
Uczelnię reprezentowali również m.in. prof. Izabela Święcicka – prorektor ds. nauki i współpracy międzynarodowej, dr hab. Jarosław Matwiejuk, prof. UwB – prorektor ds. rozwoju, kanclerz UwB Tomasz Zalewski.
W uroczystości wzięli także udział: Przemysław Czarnek – minister edukacji i nauki, Gintautas Jakštas – wiceminister edukacji nauki i sportu Republiki Litewskiej, Irmina Szmalec – konsul RP, Wojciech Stankiewicz – prezes Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy, przedstawiciele Parlamentu Europejskiego, Sejmu Republiki Litewskiej, fundacji i stowarzyszeń zrzeszających Polaków, władz samorządowych Wilna i rejonu wileńskiego. Nie zabrakło również studentów i pracowników Wydziału Ekonomczno-Informatycznego.
– O budowie siedziby Filii Uniwersytetu w Białymstoku rozmawialiśmy od jakiegoś czasu. Różne problemy i przeszkody powodowały, że ta inwestycja lekko się oddalała, ale oto mamy wmurowanie aktu erekcyjnego. Plac budowy daje wielką nadzieję, że za chwilę powstanie tutaj piękny budynek – mówił minister Przemysław Czarnek.
Przypomniał, że inwestycja będzie kosztować ok. 35 mln zł z czego blisko 30 mln zł to dotacja z budżetu MEiN.
– Uniwersytet w Białymstoku, jako jedyny uniwersytet w Polsce, ma swoją filię poza granicami kraju i to tutaj w Wilnie, co ma szczególne znaczenie dla Polaków na Litwie. Po to przede wszystkim budujemy tę siedzibę Filii, żeby kształciła – również w zakresie pedagogiki – młodych Polaków na Litwie – podkreślał minister edukacji i nauki.
W trakcie przemówienia gratulował władzom UwB i dziękował za współpracę litewskiemu resortowi edukacji. – Jestem przekonany, że jest to bardzo znaczące wydarzenie w relacjach polsko-litewskich na płaszczyźnie edukacji i nauki – mówił Przemysław Czarnek.
– Litwa i Polska współpracują w wielu dziedzinach, a jedną z nich jest kształcenie wyższe. Edukacja jest najwyższym priorytetem rządu litewskiego. Dlatego cieszymy się, że Uniwersytet w Białymstoku inwestuje w edukację i inwestuje w edukację na Litwie – podkreślał z kolei wiceminister Gintautas Jakštas.
O ważnej współpracy pomiędzy Polską i Litwą mówiła też prorektor UwB prof. Izabela Święcicka.
– Wydział Ekonomiczno-Informatyczny z siedzibą w Wilnie, został powołany w 2007 roku i jest bardzo dobrym przykładem wspaniałej współpracy pomiędzy rządem Litwy i rządem Polski. Od samego początku nasi studenci pracują w bardzo dobrej atmosferze, są otoczeni ogromną życzliwością naukowców, wykładowców, mogą realizować swoje marzenia naukowe. Są to także studenci bardzo mocno zakorzenieni w Litwie i bardzo często chcą swoją przyszłość wiązać z Wilnem – podkreślała prof. Izabela Święcicka.
Przypomniała, że w ciągu 15 lat działania Filii, mury uczelni opuściło ponad 800 absolwentów, którzy są świetnie przygotowani do wymogów współczesnego rynku pracy. Stanowią filar współpracy pomiędzy Litwą i Polską.
– Dziś jest szczególny dzień dla Filii i całej społeczności Uniwersytetu w Białymstoku. Oficjalnie rozpoczynamy budowę nowej siedziby.To będzie piękny, funkcjonalny budynek z innowacyjnymi rozwiązaniami. Jestem przekonana, że budowa tej siedziby da podstawy do rozszerzenia oferty programowej, oferty kształcenia, poprawi warunki pracy pracowników Filii, jak również zapewni jeszcze lepsze warunki studiowania – mówiła prorektor UwB.
Prace budowlane mają zakończyć się w II połowie 2024 roku.
Działka, na której powstanie siedziba Filii, należy do UwB od 2008 roku. Przekazała ją organizacja wspierająca rozwój polskiego szkolnictwa na Litwie – Universitas Studiorum Polona Vilnensis. Do tej pory była użytkowana w formie dzierżawy wieczystej. W lipcu 2022 r. uczelnia odkupiła potrzebny do celów inwestycji teren (blisko 1400 m. kw.) od skarbu państwa. Budynek, który do tej pory znajdował się na posesji przy ul. Aguonų 22, nie nadawał się jednak do użytku, dlatego władze Uniwersytetu w Białymstoku zdecydowały o budowie w tym miejscu nowego obiektu, dostosowanego do potrzeb kształcenia studentów i prowadzenia badań naukowych. Przetarg na realizację inwestycji został rozstrzygnięty we wrześniu 2021 roku.
Szacowany koszt inwestycji to blisko 9 mln euro.
Działający od października 2007 roku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny UwB w Wilnie był pierwszym zagranicznym wydziałem utworzonym przez polską uczelnię. Była to również pierwsza filia uczelni zagranicznej na Litwie. Wydział cały czas się rozwija. Przez pierwsze lata działalności kształcił na dwóch kierunkach licencjackich: ekonomii i informatyce, od roku 2014/2015 wzbogacił ofertę o ekonomiczne studia II stopnia. Kolejnym krokiem w rozwoju jednostki było uruchomienie trzeciego kierunku na studiach pierwszego stopnia – europeistyki (od roku 2016/2016). Studia prowadzone są w języku polskim, a większość studentów to obywatele Litwy o polskich korzeniach. W sumie do tej pory mury Filii opuściło już ponad 840 absolwentów.
W tym roku wileńska Filia Uniwersytetu w Białymstoku świętuje piętnastolecie działalności. Z tej okazji w dniach 19-20 września 2022 r. w Domu Kultury Polskiej w Wilnie odbędzie się jubileuszowa konferencja, podczas której zaplanowana jest m.in. prezentacja dokonań i osiągnięć jednostki, a także dyskusja o jej roli w kształceniu polskiej młodzieży na Litwie. Więcej informacji o tym wydarzeniu można znaleźć na stronie internetowej Filii.
