utworzone przez red. K. Łuczak | sie 13, 2025 | Badania naukowe, Nauki inżynieryjno-techniczne, Nauki ścisłe i przyrodnicze
Na początku sierpnia stolica Chin zamieniła się w centrum rywalizacji najbardziej utalentowanej młodzieży z całego globu. Do Pekinu zjechało ponad 280 uczestników reprezentujących kilkadziesiąt krajów, by zmierzyć się w Międzynarodowej Olimpiadzie Sztucznej Inteligencji. W tej elitarnej stawce Polacy nie tylko zaznaczyli swoją obecność — oni ją zdominowali.
Lider wśród liderów
Najgłośniejszym nazwiskiem olimpiady został Krzysztof Rojek z III Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza we Wrocławiu. Młody pasjonat AI zdobył złoty medal i jednocześnie najwyższą liczbę punktów w całej stawce. Jego wynik to dowód nie tylko na ogromny talent, ale i niezwykłą determinację — zaledwie trzy lata temu rozpoczął naukę programowania sztucznej inteligencji, w dużej mierze samodzielnie.
Deszcz medali dla biało-czerwonych
Polska drużyna wraca z Pekinu z siedmioma medalami indywidualnymi:
- Złoto: Krzysztof Rojek, Dawid Kot, Tymoteusz Stępkowski
- Srebro: Michał Karp, Jan Kociszewski, Mateusz Kwietniewski
- Brąz: Bartosz Trojan
To bilans, który stawia naszą reprezentację w absolutnej światowej czołówce.
Podium razy dwa
Oprócz indywidualnych sukcesów Polacy zachwycili także w rywalizacji drużynowej. W konkursie programowania robotów zdobyli:
- Pierwsze miejsce: Michał Karp, Dawid Kot, Mateusz Kwietniewski, Bartosz Trojan
- Trzecie miejsce: Antoni Kamiński, Jan Kociszewski, Krzysztof Rojek, Tymoteusz Stępkowski
To pokaz siły zespołowej pracy, koordynacji i umiejętności strategicznych.
Rywalizacja z gigantami
Zwycięstwo w Pekinie ma szczególną wagę, bo Polacy pokonali drużyny z technologicznych potęg — m.in. Chin, Stanów Zjednoczonych czy Korei Południowej. To kraje, które inwestują w rozwój sztucznej inteligencji ogromne środki finansowe, a mimo to ustąpiły miejsca naszej młodzieży.
Inwestycja w przyszłość
Sukces ten to nie tylko powód do dumy, ale i sygnał dla polskiej edukacji. Pokazuje, że przy odpowiednim wsparciu i dostępie do nowoczesnych narzędzi, młodzi Polacy mogą rywalizować jak równy z równym z najlepszymi na świecie. To także dowód, że pasja i zaangażowanie potrafią przynieść efekty, które jeszcze niedawno wydawały się poza zasięgiem.
– Mamy znakomitą młodzież i niezwykły potencjał rozwoju w strategicznych obszarach dzisiejszego świata. Z tak dużymi talentami możemy mieć realny wpływ na przyszłość, która w dużej mierze zależy od stopnia zaawansowania technologii, jakimi dysponuje społeczeństwo. Niewątpliwie sztuczna inteligencja jest jednym z największych darów, ale i wyzwań we współczesnej cywilizacji. Dzięki pracy i badaniom wykwalifikowanych specjalistów możemy ze spokojem patrzeć w przyszłość w tym zakresie. Mam nadzieję, że będziemy mogli to robić m.in. z laureatami światowej olimpiady AI. W imieniu całej społeczności Uniwersytetu Warszawskiego serdecznie gratuluję i zapraszam na Uniwersytet Warszawski – mówi prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW.
utworzone przez red. K. Łuczak | cze 3, 2025 | Badania naukowe, Rozwój uczelni
1 czerwca na Politechnice Warszawskiej oficjalnie rozpoczęło swoją działalność Centre for Credible AI (CCAI) – Centrum Wiarygodnej Sztucznej Inteligencji. Jest to nowa jednostka badawcza, która powstała z potrzeby zrozumienia, jak tworzyć systemy AI, które są nie tylko skuteczne, ale także transparentne, kontrolowalne i weryfikowalne. Centrum działa pod kierunkiem prof. dr. hab. inż. Przemysława Biecka z Wydziału Matematyki i Nauk Informacyjnych.
Centrum Wiarygodnej Sztucznej Inteligencji jest ogólnouczelnianą jednostką organizacyjną, prowadzącą działalność mającą na celu rozwijanie i wdrażanie systemów Sztucznej Inteligencji (SI) oraz rozwiązań, które zwiększają ich bezpieczeństwo, wyjaśnialność, przejrzystość oraz niezawodność.
– W dobie dynamicznego rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji potrzebujemy niezależnych i interdyscyplinarnych centrów refleksji, które będą łączyć zaawansowane badania techniczne z analizą ich wpływu na społeczeństwo, gospodarkę i prawo. Centrum to nie tylko idea – to silny ośrodek naukowy, którego zespół publikuje swoje prace na najważniejszych światowych konferencjach z obszaru AI i ML, takich jak NeurIPS, ICML, ICLR, ECCV, ECAI, ECML. Działamy na styku informatyki, matematyki, inżynierii danych, nauk społecznych oraz nauk o zdrowiu – wierząc, że rzetelna AI wymaga zarówno precyzji technicznej, jak i weryfikacji domenowej – mówi prof. Przemysław Biecek, kierownik merytoryczny projektu.
Ambitne cele i zadania
Celem Centrum jest budowa AI, którą można: zrozumieć – dzięki technikom explainable AI i interpretowalności, zweryfikować – poprzez formalne testy i mechanizmy oceny ryzyka, a także kontrolować – dzięki mechanizmom typu SAE czy projektowaniu zgodnemu z wartościami. Jednostka będzie prowadzić projekty badawcze, rozwijać otwarte narzędzia i wspierać kształcenie nowej generacji specjalistów od wiarygodnej AI.
Do zadań CWSI należy w szczególności:
- opracowanie metod tworzenia systemów SI oraz rozwiązań zwiększających ich bezpieczeństwo, wyjaśnialność, przejrzystość, zrozumienie, zgodność z celami oraz niezawodność, a także rozwój kadry badawczej w tych obszarach,
- stosowanie i wdrażanie opracowanych rozwiązań,
- rozwój potencjału sprzętowego oraz infrastruktury, niezbędnych do realizacji podstawowych zadań.
CWSI realizuje swoje zadania w szczególności przez proponowanie nowych metod walidacji i ekstrakcji wiedzy z modeli SI, rozwijanie ich w kierunku zastosowań, jak i komercjalizacji – oferując kompletny łańcuch kompetencji (ang. value chain), a także poprzez tworzenie standardów, rekomendacji i dobrych praktyk dotyczących audytu modeli SI dla sektora biznesowo-gospodarczego w Polsce i na całym świecie. Centrum pozyskuje także nowe projekty finansujące prace z obszaru jego działania, a także współpracuje z innymi jednostkami prowadzącymi prace w podobnym lub komplementarnym zakresie.
Centrum zostało utworzone w związku z realizacją projektu pn. „Centrum Wiarygodnej Sztucznej Inteligencji” finansowanego w ramach działania Międzynarodowe Agendy Badawcze z Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (MAB FENG).
utworzone przez red. K. Łuczak | maj 17, 2025 | Nauki humanistyczne, Nauki medyczne i o zdrowiu
Innowacyjne połączenie: wzrok, głos i sztuczna inteligencja
Polski zespół badaczy opracował nowatorskie narzędzie diagnostyczne, które może w przyszłości zrewolucjonizować wykrywanie depresji, lęku społecznego, demencji czy choroby Alzheimera. Kluczem okazało się połączenie dwóch elementów: analizy ruchu gałek ocznych oraz głosu z głębokimi sieciami neuronowymi. – Już teraz osiągamy skuteczność sięgającą 62 procent. To dopiero początek, ale wyniki są bardzo obiecujące – komentuje dr Karol Chlasta z Akademii Leona Koźmińskiego.
Jak wyglądało badanie?
W eksperymencie wzięło udział 101 uczestników: pacjenci z depresją, osoby z lękiem społecznym i osoby zdrowe. Badani oglądali przez 10 sekund zdjęcia twarzy wyrażających różne emocje. W tym czasie okulograf rejestrował ruchy ich oczu. Na podstawie tych danych powstały tzw. ścieżki spojrzeń, które następnie analizowały konwolucyjne sieci neuronowe. Te modele, działające warstwowo jak ludzki mózg, uczą się rozpoznawać wzorce istotne dla diagnozy.
Oczy mówią więcej, niż się wydaje
– Ruchy oczu zdradzają wiele o naszej psychice. Osoby z depresją częściej koncentrują wzrok na negatywnych bodźcach. U pacjentów z lękiem społecznym widzimy zjawisko hiperskanowania – długie, chaotyczne ścieżki spojrzenia, będące wyrazem nadwrażliwości na bodźce społeczne – tłumaczy dr Chlasta. Dzięki temu system może rozróżniać rodzaje zaburzeń z dokładnością 60–70 procent, co jest porównywalne z klasycznymi metodami, ale znacznie szybsze i mniej obciążające dla pacjenta.
Nowoczesna diagnostyka w 10 sekund?
Choć obecna dokładność wynosi 62 procent, to przy przesiewowych testach już teraz może mieć praktyczne zastosowanie. Wystarczy 10-sekundowy test, by zebrać istotne dane. W przyszłości – jak przewiduje dr Chlasta – takie rozwiązania mogą zostać wbudowane w urządzenia codziennego użytku, jak laptop z kamerą, okulary VR, a nawet smartfon. – Możemy stworzyć coś na wzór „wykresu dobrostanu psychicznego”, tak jak dziś mamy wykresy tętna czy jakości snu – zaznacza naukowiec.
Sygnały ukryte w głosie
Naukowcy analizują również ludzki głos jako potencjalne źródło wczesnych sygnałów ostrzegawczych. Depresja czy demencja subtelnie wpływają na artykulację i rytm mowy. – To jak z komputerem, który przy przeciążeniu spowalnia. Narządy mowy też działają mniej płynnie pod wpływem obciążeń neurologicznych. Sieci neuronowe potrafią to wychwycić, nawet w kilku zdaniach – tłumaczy dr Chlasta. Wczesne wykrycie takich zmian może skłonić do konsultacji z lekarzem, zanim objawy się nasilą.
Skala problemu i potrzeba szybkich narzędzi
Depresja i lęk społeczny należą do najczęstszych zaburzeń psychicznych. WHO prognozuje, że do 2030 roku depresja będzie najczęściej diagnozowaną chorobą na świecie. W Polsce choruje na nią już 4 miliony osób, ale wiele przypadków pozostaje niezauważonych. Wczesna diagnoza jest kluczowa – a obecne metody są czasochłonne i trudno dostępne. Sztuczna inteligencja może tu odegrać przełomową rolę, o ile uda się wdrożyć ją poza warunkami laboratoryjnymi.
Co hamuje wdrożenie?
Aby rozwinąć i udoskonalić metodę, niezbędne są większe zbiory danych. – Dziś takich danych nikt systemowo nie gromadzi. Placówki medyczne ich nie archiwizują, a pacjenci obawiają się przekazywania informacji o stanie zdrowia. Bez szerszego zaufania i dodatkowych analiz nie zdołamy zbudować w pełni funkcjonalnego systemu diagnostycznego – wyjaśnia dr Chlasta.
Kto stoi za projektem?
W badaniach wzięli udział eksperci z różnych dziedzin: dr hab. Krzysztof Krejtz i dr hab. Izabela Krejtz z Uniwersytetu SWPS, dr Karol Chlasta z Akademii Leona Koźmińskiego oraz dr Katarzyna Wisiecka z Akademii Ekonomiczno-Humanistycznej w Warszawie. Wyniki opublikowano w International Journal of Marketing, Communication and New Media.
